De allegorie van Jan en Piet

Niets is zo fijn als collega’s die ook vrienden zijn. Maar niets is zo erg als die vrienden in oorlog te zien met elkaar. En dat heb ik dus voor. Jan en Piet, twee reuzetoffe kerels, hebben ruzie. Ferme ruzie. Al beseffen ze het niet. Al kennen ze elkaar niet eens.

 

Laat me eerst Jan voorstellen. Jan is een beleidsmens. Jan houdt ervan om grote lijnen uit te zetten. Jan werkt graag samen met mensen die nieuwe ideeën aanbrengen. Die nieuwe processen ontwikkelen of nieuwe procedures uittekenen. Die nieuwe rollen en nieuwe structuren bedenken.

Jan bewondert mensen die inspirerende toekomstvisies schilderen. Jan houdt van zo’n visies. Jan voelt zich goed wanneer hij voor zijn ogen het doel van de organisatie kan zien. ‘Dit willen we bereiken.’ ‘Daar willen we voor staan.’ ‘Over vijf jaar willen we ginds zijn aanbeland.’ Jan weet dat een organisatie die niet aan de toekomst denkt, zichzelf overbodig maakt.

Jan vindt het niet erg om geregeld in nieuwe projectteams en tijdelijke werkgroepen te zitten. Integendeel, die afwisseling geeft net energie. Jan is niet bang om telkens iets nieuws te proberen, om een project te leiden rond iets waar hij inhoudelijk weinig van af weet. Jan is tot véél opofferingen bereid, als de organisatie er maar beter van wordt.

Maar van één ding heeft Jan een heilige schrik. Routine. Iedere dag dezelfde taken uitvoeren. Iedere dag met dezelfde dossiers bezig zijn. Jan heeft ooit een studentenjob gedaan bij een enquêtebureau. Moest honderdvijftig responsformulieren per dag ingeven op een DOS-scherm, alstublieft! Jan heeft er een levenslange afkeer voor routinewerk aan overgehouden.

Jan vindt het ook wel moeilijk om mensen te begrijpen, laat staan tot hen door te dringen. Zoals nu. De nieuwe werkmethodes en rapportertingstools, die beter passen bij de doelstellingen van de organisatie, stoten op weerstand. Het middenmanagement overtuigen was al een hels karwei, maar in de diensten is er een regelrechte opstand bezig. Jan is ‘opgevorderd’ voor een reeks infosessies, een laatste kans om het belang van de veranderingen te doen doordringen.

Jan snapt het niet. Hoe kunnen ze nu protesteren? Heeft hij het belang van de hervormingen misschien niet goed genoeg uitgelegd? De doelstellingen zijn toch nobel? Daar kan toch niemand met enig gezond verstand tegen zijn? Weet je wat het is? Ze wíllen gewoon niet meewerken! Het zijn gewoon lastigaards, die altijd bij alles gaan dwarsliggen!

 

Maak nu kennis met Piet. Piet is een terreinmens. Hij is graag met mensen bezig. Dat treft: iedere dag krijgt hij mensen over de vloer die op zoek zijn naar een job. Piet bijt zich er graag in vast, en laat niet los voor zijn cliënt geholpen is. Hij vindt het fijn dat hij het resultaat ziet van zijn werk. Soms is dat een echte job-match, maar vaak is het gewoon een cliënt zien vertrekken met een verbeterd cv, of met meer zelfvertrouwen voor een volgende sollicitatiepoging. Maakt niet uit, Piet ziét voor wie en voor wat hij werkt.

Piet heeft ook collega’s die niet graag met mensen omgaan. Maar dat is niet erg. Ze hebben elk hun eigen passie. De ene beleeft er genoegen aan administratieve dossiers in orde te maken, tot in de kleinste details. De andere is een whizzkid met cijfers, en slaagt er iedere keer in de financiële wanorde van de dienst recht te trekken. Allemaal zijn ze trots op hun job, op de kleine dingen die ze iedere dag realiseren en waar ze op het einde van de dag blijmoedig op kunnen terugkijken.

Die jobtrots heeft Piet in zijn opvoeding meegekregen. Het zit gewoon in de familie. Bij zijn vader, die bomen en wandelpaden onderhoudt in een natuurdomein. Bij zijn broer, die elke dag kinderen en jongeren verzorgt en hen een veilige plek in de wereld probeert te geven. Bij zijn zus, die iedere dag nieuwe teksten voor websites schrijft. Piet heeft hen allemaal al veel weten overwerken. Net zoals hen is Piet tot veel opofferingen bereid, zolang zijn werk er maar beter door wordt. En zolang zijn cliënt er maar door geholpen is.

Van één ding krijgt Piet de kriebels. Van denkoefeningen over visies en waarden. Van nota’s over organisatiebeheersing en implementaties. Van vergaderingen over processen en optimalisaties. En van de mensen die met al die vaagtaal afkomen.

Nu ook weer. Piet en zijn collega’s moeten vanaf volgende week helemaal anders gaan werken. Waarom is niet duidelijk – iets met doelstellingenmanagement of zo – maar de gevolgen kunnen ze wel raden: minder aandacht en minder tijd voor hun klanten. Iedereen zaagt op ‘die van Brussel’, op ‘die van de Staf’, op ‘die van Beleid’. ‘Ze hebben weer eens het licht gezien.’ ‘Ze denken weer dat ze onze job beter kunnen dan wijzelf.’ ‘Het kleinste kind ziet toch dat dit niet kan werken?’

En nu moet iedereen verplicht naar een infosessie over de noodzaak van de veranderingen. Piet zucht. Wéér tijdverlies voor zijn eigen werk en zijn klanten. Piet heeft geen boodschap aan belang X en winst Y voor de organisatie. Piet wil gewoon mensen helpen. Het liefst van al zou hij zijn kat sturen naar de infosessie. Maar de vorige keer heeft een van de bazen hem een gebrek aan loyauteit en engagement verweten. Dus gaat hij toch maar. Om de hele namiddag zijn mond stijf dicht te houden. Ook al brandt één uitroep op zijn lippen: ‘Laat ons toch gewoon ons werk doen!’

 

Zoveel staat vast: er komt een grote clash aan tussen Jan en Piet. Ook al kennen ze elkaar niet, en zullen ze elkaar straks pas voor het eerst in levenden lijve ontmoeten.

Ik wou dat ik iets kon doen om dat te vermijden. Om de brokken te lijmen nog voor ze gebarsten en gebroken zijn. Maar ik heb geen idee hoe. Want ik ben zelf in de war. Als Jan zijn verhaal doet, kan ik hem volledig volgen. Als Piet zijn verhaal doet, ben ik ook volledig mee.

Wie heeft het dan bij het rechte eind? Jan? Piet?

Allebei?

 

Of geen van beiden?

 

3 gedachtes over “De allegorie van Jan en Piet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s