OCMW

“Ik zou heel graag een handtekening van jou hebben.”
Mijn boek lag mooi open geplooid op mijn signeertafeltje. Een vrouw hield de kaft open, met een hand die nauwelijks trilde. Ze keek me vastberaden aan.
“Dankzij jouw boek voel ik me niet meer alleen. Voor ik jouw boek las, kende ik niemand met een burn-out.”
“Echt waar? Er zijn nochtans veel mensen die er onderdoor gaan. Je bent zeker niet de enige.”
“Op mijn werk ben ik de eerste die met een burn-out zit. Ik heb lange tijd gedacht dat het aan mij lag, dat ik een slappeling ben in vergelijking met mijn collega’s.”
“Waar werkt u misschien?”
“Bij een OCMW.”
“Wat? Bij een OCMW?” Ik kon mijn oren niet geloven. Deze vrouw werkte in een OCMW en dacht toch dat ze de eerste burn-outer was in haar organisatie? Een OCMW, nota bene!

 

Wegwijzer naar het OCMWOCMW’s zitten immers op het snijpunt van twee risico-organisaties.

Met één been staan OCMW’s in de zorgsector. Wie in een zorgberoep werkt, loopt meer kans op een burn-out. Dagelijks omgaan met hulp- of zorgbehoevende mensen is emotioneel erg belastend. Je wordt vaak met lijden geconfronteerd, met pijn, met aftakeling en verdriet. Lijden, pijn en verdriet waar je soms machteloos tegenover staat. Het gevaar is groot dat je je als geëngageerde hulpverlener de persoonlijke problemen van je patiënten en cliënten te hard aantrekt, ook wanneer je er weinig of niks aan kunt verhelpen. Het is geen toeval dat in de jaren tachtig de ‘nieuwe’ ziekte burn-out als allereerste bij verpleegkundigen werd ontdekt.

Anderzijds behoren OCMW’s ook tot de overheidsorganisaties. En alle grapjes over ambtenaren ten spijt, zijn ook overheden een risico-omgeving voor burn-outs. Door de besparingen natuurlijk, die alle overheden nu al jarenlang teisteren, en door de constante reorganisaties en verhoging van de werkdruk die uit die besparingen voortvloeien. Maar ook, en dat staat los van besparingen, door het feit dat je bij een overheid relatief weinig autonomie en controle hebt over je werk, en dat je als individu binnen een bureaucratische omgeving weinig invloed hebt om zaken te verbeteren. En tot slot door het feit dat aan de top van overheidsbesturen politieke krachten en strategieën spelen die, hoe zal ik het zeggen, niet altijd het belang of het doel van de organisatie dienen.

Kortom: als het gaat om burn-outs, staan OCMW’s bijna zeker in de top. Het is gewoon onmogelijk dat pas in 2015 het eerste burn-outslachtoffer valt. Het gaat hier verdorie om een grote organisatie waar bijna alle risicofactoren voor burn-out verzameld zijn!

 

Ik heb de vrouw meteen gerustgesteld. “Ik weet zeker dat je niet de eerste bent. Er zijn je vast al een boel collega’s voorgegaan. Maar zij zullen dat gewoon niet durven toegeven.”
Ze knipperde met haar ogen om geen tranen te laten stromen, en gaf toe: “Er zijn er eigenlijk nog die af en toe weg vallen. Maar die komen na een paar weken weer terug. Om daarna weer een paar weken ziek te vallen. Ik ben de eerste die een paar maand op rij thuis is gebleven.”
“Wel verdorie”, antwoordde ik. “Dan moeten ze jou dankbaar zijn! Aan die anderen hebben ze niks: die proberen voor zichzelf en voor iedereen de schijn op te houden. Daar kan zoveel energie in kruipen dat ze niet eens meer aan ècht werken toekomen. Terwijl jij, jij bent een aanwinst! Jij doet wat nodig is: jezelf de nodige tijd geven om ècht te herstellen. Wanneer jij terug aan het werk gaat, hébben ze weer iets aan je! Jij blijft niet jarenlang doen alsof, terwijl het eigenlijk niet gaat. Jij zult op het einde van je burn-out een manier hebben gevonden om te zorgen dat het wèl gaat!”
Ze knikte lichtjes. In haar ogen las ik de vertwijfeling – het is heel moeilijk om jezelf niet als een mislukkeling te zien.

 

Eigenlijk moet deze vrouw trots zijn op zichzelf. Ze toont moed. Moed om toe te geven dat ze een burn-out heeft. Moed om eerlijk te zijn tegenover anderen, en tegenover zichzelf.

Er zijn vele burn-outers die het woord burn-out niet in de mond durven nemen. Ze houden het op ‘overspannenheid’ of ‘oververmoeidheid’. Of ze focussen zich op lichamelijke klachten waar ze al dan niet echt last van hebben: ‘’gewrichtsontsteking’, ‘hernia’, ‘bloedarmoede’ enzovoort. De schaamte om zich als ‘burn-out’ te outen is groot. De angst voor negatieve reacties is sterk.

Helaas is die angst soms nog terecht. “Ik ben ontslagen nadat mijn baas te weten was gekomen dat ik een burn-out had”, vertelde een lotgenoot me onlangs. Ik kon mijn oren niet geloven. Dat er nog steeds zo’n bazen bestaan!

Gelukkig zijn ze in de minderheid.

Ik ben blij dat zo veel bekende koppen publiek getuigen over hun burn-out. Iedere keer dat een Christoff, een Erika Van Tielen, een Guy Vanhengel, een Kathy Pauwels of een Karel Van Eetvelt de moed heeft om voor heel Vlaanderen zijn of haar zwakte te tonen, wordt het taboe een beetje meer doorbroken. Wordt burn-out weer iets meer als een normale ziekte beschouwd, die iedereen kan overkomen en waar je je niet over hoeft te schamen.

 

En dan hoeven mensen als die vrouw op de Boekenbeurs zich weer iets minder alleen te voelen.

 

3 gedachtes over “OCMW

  1. Moedig van die vrouw van het OCMW. Onderwijs zit ook op zo’n kruispunt. En weet je wat? Ik was op onze grote school ook de eerste die durfde zeggen dat het burn-out was. En ook ik heb veel gehad aan je verhaal.

  2. Herkenbaar en mooi verwoord. Graag zou ik het woord ‘zwakte’ eruit willen en vervangen door de term kwetsbaarheid. Als iedereen zich wat meer kwetsbaar zou durven tonen, dan zou men er sneller over durven spreken. Mss hebben deze mensen trouwens geen burn-out maar wel bore-out? Binnen de zorg is het accent meer en meer opgeschoven van zorg en steun naar administratie en controle. Veel scoiaal werkers kunnen dus hun talent niet meer ten volle inzetten en moeten veel tijd bbesteden aan registreren edm (wat zij meestal niet graag doen, dus energierovend)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s