Ziekenhuizen: kille kweekvijvers voor burn-out

Onlangs kwam een vrouw naar me toe na een lezing over mijn boek. Ze zag er uitgeput uit, met hangende schouders en een donkere leegte achter haar neergeslagen ogen. Ze was arts, zei ze, in een groot ziekenhuis in de buurt. Maar ze was al maanden niet meer naar haar werk gegaan. Ze was compleet leeggelopen en ingestort. En ze zou nooit meer terug kunnen naar haar werk, dacht ze. Ze was er rotsvast van overtuigd dat er geen plaats was voor haar in deze harde wereld. Zo gedesillusioneerd was ze geraakt.

Door haar directie.

Ze was niet de eerste lotgenoot uit de zorgsector die ik tegenkwam. Artsen, verplegers, verzorgers, allemaal hebben ze hetzelfde verhaal: de directie heeft alleen nog maar aandacht voor de cijfers. Niet meer voor de mensen achter de cijfers. Niet voor haar personeelsleden, en al helemaal niet voor de patiënten. “Patiënten genezen laat mijn directeur koud”, zei er een tegen me. “We moeten alleen nog maar met zo weinig mogelijk mensen zo veel mogelijk omzet draaien.”

Waar komen al die kille cijferaars vandaan? En hoe zijn die in onze ziekenhuizen terecht gekomen? Op de hoogste posten dan nog wel!

Wie heeft dat eigenlijk bedacht dat ziekenhuizen veredelde boekhoudingskantoren moeten worden?

Jaja, we weten wel dat geld niet onuitputtelijk is, en dat elke organisatie ook op haar geld moet letten. Maar zijn we niet te ver doorgeslagen? Geld verdienen lijkt wel de enige bestaansreden geworden van ziekenhuizen. Procesoptimalisatie en kostenreductie lijken de nieuwe kerntaken van zorginstellingen. Niet patienten verzorgen of genezen. En zeker niet het welzijn van het personeel hoog houden. Stel je voor zeg, personeel dat zich goed zou voelen en daardoor beter werk zou leveren, dat is toch ondenkbaar?

En dan krijg je wat mijn schoonvader vorig jaar is overkomen. Opgenomen met verschillende zware aandoeningen tegelijk. Wekenlang aan het ziekenhuisbed gekluisterd. En dat verblijf moest nog verlengd worden omdat ze, om efficiëntieredenen, iemand met een longontsteking bij hem in de kamer legden. Door zijn zwakke toestand nam hij die longontsteking natuurlijk over.

Nu moet je weten: zolang je niet over de gemiddelde behandelingsduur gaat, dan krijgt het ziekenhuis nog redelijk wat overheidsgeld voor je. En dan mag je blijven. Maar o wee als je over dat gemiddelde gaat. Plots ben je niet meer rendabel, en word je op magische wijze genezen verklaard. Of toch voldoende genezen om naar huis gestuurd te worden. Dat mijn schoonpa de volgende dag al een gevaarlijke val maakte omdat hij nog niet eens zijn evenwicht kon houden tussen zijn bed en het toilet, was volgens de statistische gemiddelden niet relevant.

Prospectieve financiering, heet dat: het ziekenhuis krijgt maar volle pot betaald voor een ‘gerechtvaardigd’ geacht aantal dagen. Ga je over dat aantal dagen, dan daalt de financiering. Dat systeem is in ons land maar voor een klein stukje van de ziekenhuisfinanciering van toepassing, maar toch blijkt het genoeg om mensen die minder goed herstellen dan gemiddeld, gewoon ziek naar huis te sturen.

Dat is verschrikkelijk voor de patiënten in kwestie. Maar hoe erg is dat eigenlijk niet voor de dokters, de verplegers, de verzorgers die verplicht worden om die patiënt te ontslaan? Die elke dag weer van hun hart een steen moeten maken om mensen tegen beter weten in weg te sturen?

Een veel voorkomende oorzaak van burn-out is dat mensen zich niet (meer) herkennen in de waarden van hun organisatie. Dat de waarden van hun organisatie fundamenteel ingaan tegen hun eigen waarden, en dat ze zichzelf dus elke dag geweld moeten aandoen op het werk. Wie voor een zorgberoep kiest, wil in de eerste (en vaak zelfs enige) plaats mensen helpen. Wat het ook kost. Kan er iéts meer in tegenspraak zijn met de kille cijferwaarden van de huidige directies?

Hoeveel artsen, verplegers en verzorgers moeten er nog uitvallen, voor de directies hun fout inzien? Hoeveel burn-outs zijn er nog nodig in de zorgsector voor de raden van bestuur beseffen ze de leiding niet aan cijferaars, maar aan mensenwerkers moeten overlaten?

3 gedachtes over “Ziekenhuizen: kille kweekvijvers voor burn-out

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s